Od kilku miesięcy przedstawiciele organizacji branżowych, w tym Stowarzyszenia Rzeźników i Wędliniarzy RP, zabiegali o wstrzymanie nowych obowiązków podatkowych i opłat, podkreślając że sektor rolno-spożywczy jest już nadmiernie obciążony wszelkimi kosztami.
Podczas III Kongresu Światowy Dzień Mięsa World Meat Day jego uczestnicy oraz reprezentanci organizacji branżowych sfinalizowali działania w tym zakresie. Wystosowali apel o moratorium na procedowanie i przyjmowanie nowych regulacji, które nakładają kolejne obowiązki na wszystkich uczestników łańcucha „od pola do stołu” w tym: rolników, hodowców, producentów żywności i zakłady przetwórcze.

Treść apelu:
„W imieniu środowisk rolniczych i sektora rolno-spożywczego zwracamy się z apelem o przyjęcie moratorium na procedowanie oraz przyjmowanie, do czasu przeprowadzenia pełnego przeglądu skumulowanych kosztów regulacyjnych oraz przyjęcia nowych ram finansowych UE i WPR po 2027 r., aktów prawnych, które nakładają nowe obciążenia administracyjne, organizacyjne lub finansowe na rolników, hodowców, producentów żywności, zakłady przetwórcze oraz pozostałych operatorów łańcucha rolno-spożywczego.
Nie kwestionujemy potrzeby wysokich standardów bezpieczeństwa żywności, ochrony środowiska, dobrostanu zwierząt i przejrzystości rynku. Podkreślamy jednak, że obecny moment jest szczególnie nieodpowiedni do dalszego zwiększania presji regulacyjnej na europejskie rolnictwo i przetwórstwo.
Nasz sektor działa w warunkach długotrwałej niestabilności wywołanej konfliktami zbrojnymi, wzrostem kosztów energii, nawozów, pracy, pasz, transportu i finansowania, a także zwiększoną konkurencją importową. Jednocześnie rolnicy i zakłady ponoszą wysiłek dostosowania się do Europejskiego Zielonego Ładu, polityki klimatycznej, nowych wymogów środowiskowych i zmieniających się standardów raportowania.

Szczególnie dotkliwe skutki tej kumulacji odczuwają gospodarstwa towarowe, produkujące na rynek, inwestujące w modernizację, dobrostan, efektywność energetyczną, technologie środowiskowe i bezpieczeństwo produkcji. To właśnie te podmioty ponoszą istotne ryzyko gospodarcze, utrzymują znaczną część podaży surowców rolnych i zapewniają ciągłość dostaw dla przetwórstwa oraz handlu.
Jednocześnie jako producenci surowca, mają ograniczoną możliwość przenoszenia rosnących kosztów regulacyjnych, administracyjnych i raportowych na cenę sprzedaży, która kształtowana jest przez warunki rynkowe i relacje w całym łańcuchu dostaw. Nakładanie kolejnych obowiązków bez oceny kosztów, realnych okresów przejściowych i dedykowanego finansowania osłabia nie tylko ich konkurencyjność, ale również zdolność Unii Europejskiej do utrzymania własnej produkcji żywności.
Szczególnie niepokojące jest to, że dalsze projekty regulacyjne są procedowane równolegle z pracami nad nowym budżetem UE na lata 2028–2034, przyszłą Wspólną Polityką Rolną i konstrukcją polityki spójności. Skoro nie są jeszcze ostatecznie przesądzone ani architektura budżetu, ani zakres interwencji WPR i polityki spójności, nakładanie nowych obowiązków może doprowadzić do braku spójności polityk UE. Może też uniemożliwić skierowanie przyszłego wsparcia finansowego dokładnie
tam, gdzie nowe regulacje wygenerują największe koszty.

Wnosimy, aby w pierwszej kolejności zatrzymać, odłożyć lub poddać ponownej ocenie prace legislacyjne, wdrożeniowe i wykonawcze dotyczące najbardziej dotkliwych obszarów regulacyjnych: pakiet regulacji dotyczących transportu zwierząt i dobrostanu zwierząt, EUDR – rozporządzenie dotyczące produktów wolnych od wylesiania, PPWR – rozporządzenie dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych, Soil Monitoring Law – projekt przepisów dotyczących monitorowania i odporności gleb, SUR – rozporządzenie dotyczące zrównoważonego stosowania środków ochrony roślin, Nature Restoration Law – rozporządzenie dotyczące odbudowy zasobów przyrodniczych.
Dobór powyższych obszarów nie ma charakteru przypadkowego. Obejmuje on te inicjatywy, które w największym stopniu kumulują koszty dostosowawcze, obowiązki administracyjne, ryzyka inwestycyjne i niepewność planowania po stronie gospodarstw, firm przetwórczych oraz pozostałych uczestników łańcucha rolno-spożywczego. Są to zarazem regulacje o najszerszym zasięgu oddziaływania – wpływające jednocześnie na sposób produkcji, warunki prowadzenia działalności, obowiązki dokumentacyjne, relacje w łańcuchu dostaw oraz konkurencyjność wobec importu spoza UE.

Przypominamy również, że protesty rolników w latach 2023–2024 były bezpośrednim sygnałem sprzeciwu wobec kumulacji obciążeń wynikających z Europejskiego Zielonego Ładu. Komisja Europejska zapowiadała wówczas złagodzenie i uproszczenie polityki klimatycznej wobec rolnictwa.
Choć przyjęto wybrane działania upraszczające, problem kumulacji kosztów regulacyjnych nie został rozwiązany systemowo.
Dlatego apelujemy o: po pierwsze, wstrzymanie nowych inicjatyw nakładających obowiązki na rolników i zakłady rolno-spożywcze do końca kadencji PE; po drugie, dokonanie pełnego przeglądu skumulowanych kosztów regulacji przyjętych i procedowanych od 2019 r.; po trzecie, powiązanie każdej przyszłej regulacji z realnym, dedykowanym źródłem finansowania w ramach WPR, polityki spójności lub innych instrumentów UE; po czwarte, przeprowadzenie testu konkurencyjności wobec
importu z państw trzecich, w tym w kontekście nowych umów handlowych; po piąte, zapewnienie, że żaden nowy obowiązek nie zostanie przyjęty bez oceny jego wpływu na koszty produkcji, bezpieczeństwo żywnościowe, pozycję gospodarstw aktywnych rynkowo – niezależnie od ich skali – oraz zakładów przetwórczych.

Europejskie rolnictwo potrzebuje stabilności, przewidywalności i uczciwych warunków konkurencji. W obecnej sytuacji priorytetem UE powinno być zabezpieczenie produkcji żywności, odbudowa konkurencyjności i uporządkowanie systemu wsparcia po 2027 r., a nie dokładanie kolejnych obowiązków przed ustaleniem, kto i z jakich środków ma sfinansować ich wykonanie”.

Pod apelem podpisali się przedstawiciele 32 organizacji branżowych, w tym, Stowarzyszenia Rzeźników i Wędliniarzy RP.